Komety

Komety :

Małe (mniej więcej kilkukilometrowe) ciało niebieskie obiegające Słońce zwykle po mocno spłaszczonej orbicie eliptycznej (kometa okresowa) lub orbicie bardzo zbliżonej do paraboli (kometa jednopojawieniowa), charakterystyczne ze względu na swój niecodzienny wygląd i szybki ruch po niebie. Kometa staje się widoczna dopiero wtedy, gdy zbliży się do Ziemi i Słońca na odległość ok. kilku jednostek astronomicznych, początkowo - jako słaby rozmyty obłoczek, z coraz bardziej jaśniejącym jądrem w środku. Wzrost jasności komety jest spowodowany coraz silniejszym jej ogrzewaniem przez Słońce, bowiem złożona głównie z lodu kometa zaczyna parować i tworzy się mglista otoczka. W miarę zbliżania się do Słońca kometa staje się coraz jaśniejszym ciałem niebieskim, rozwijając coraz dłuższy i jaśniejszy warkocz kometarny (niekiedy niepoprawnie nazywany ogonem), skierowany zwykle od Słońca. Warkocze komet osiągają czasem długości nawet setek milionów kilometrów. I właśnie z racji tych niezwykłych warkoczy komety przykuły uwagę ludzi od najdawniejszych czasów. Komety były widoczne na niebie nawet w dzień. W średniowieczu nagłe pojawienie się komety powodowało panikę, gdyż uważano, że zwiastuje ona wojnę, zarazę lub inne katastrofalne wydarzenia. Wzmianki o pojawieniach się komet istnieją w najstarszych kronikach chińskich, dzięki czemu prześledzono np. historię najlepiej poznanej komety Halleya, będącej kometą okresową, do Słońca co ok. 76 lat. Obecnie jest znanych ponad 900 komet, w tym ok. 170 okresowych, co roku odkrywa się kilka nowych. Warto podkreślić, że często komety są odkrywane przez miłośników astronomii. Kometa podczas każdego przelotu w pobliżu Słońca systematycznie traci nieco ze swojej masy, co ostatecznie może nawet doprowadzić do całkowitego rozpadu komety. Te utracone okruchy zwykle grupują się w roje, obserwowane na Ziemi każdorazowo, gdy Ziemia w czasie swego rocznego ruchu wokół Słońca przetnie orbitę danej komety (np. takim rojem są Perseidy). Niedawno zaobserwowano niezwykłe wydarzenie: w lipcu 1994 roku kometa Shoemaker-Levy 9 uderzyła w powierzchnię Jowisza. Wiosną 1997 roku była doskonale widoczna gołym okiem kometa Hale\'a-Boppa. Pochodzenie komet nie jest do końca zbadane, najprawdopodobniej są one pozostałościami pierwotnej materii, z której utworzył się Układ Słoneczny.

Wybrane komety okresowe :

Komety Średnia odległość od Słońca, w AU Okres obiegu, w latach Odległość peryhelium, w AU Ostatnia data peryhelium
Encke 2,21 3,28 0,331 IX.2000
Grigg - Skjellerup 2,96 5,09 0,995 X.1997
d\'Arrest 3,49 6,39 1,353 X.1995
Giacobini - Zinner 3,52 6,59 1,034 XI.1998
Tempel - Tuttle 10,4 32,9 0,982 III.1998
Halley 17,9 76,0 0,587 II.1986
Swift - Tuttle 26,3 135 1,052 XII.1992